SeensaObsi Islaama keessatti amala guddaa fi bu’uura jireenya mu’minaa keessaa isa tokko dha. Namni obsa qabu yeroo rakkoo, yeroo qormaataa, yeroo dhukkubaa, yeroo hiyyummaa fi yeroo gammachuu keessatti daandii sirrii irraa hin maqu. Obsi jechuun rakkoo keessa kufanii abdii kutachuu miti; garuu murtii Rabbii irratti hirkachuun, hojii gaarii itti fufuun, cubbuu irraa of qusachuun fi qalbii tasgabbeessuun dha.Jireenya keessatti namni hundi qormaata adda addaa keessa darba. Namni tokko qabeenya dhabuu danda’a; kan biraa dhukkubsachuu danda’a; kan biraa immoo rakkoo maatii, hojii ykn barnootaa keessa seenuu danda’a. Islaamni yeroo akkanaa keessatti mu’minni obsa qabaatee Rabbiin kadhachuu akka qabu barsiisa.Obsi maal jechuudha?Afaan Arabaa keessatti obsi “sabr” jedhama. Hiikni isaa, waan nama mudate keessatti of qabachuu, Rabbii irratti hirkachuu fi hojii sirrii irratti jabaachuu dha.Obsi gosa sadi qaba:Ajaja Rabbii irratti obsa qabaachuuSalaata, sooma, zakaa, dhikrii fi hojii gaarii birootti itti fufuu.Cubbuu irraa of qusachuu irratti obsa qabaachuuWaan Rabbiin dhoowwe irraa fagaachuu, fedhii ofii to’achuu fi badii irraa of eegu.Qormaata fi balaawwan irratti obsa qabaachuuYeroo rakkoo, dhukkubaa, du’a nama jaallatanii fi kasaaraa keessatti abdii hin kutatin Rabbiitti hirkachuu.Ragaa Qur’aanaa waa’ee obsaAllaahaan ol ta’e akkana jedha:“Dhugumatti, warra obsan mindaan isaanii lakkoofsa malee guutama.”(Suurat Az-Zumar 39:10)Aayahni kun mindaan namoota obsanii daangaa hin qabne akka ta’e agarsiisa. Namni obsa qabu, Rabbiin biraa mindaa guddaa argata.Akkasumas Allaahaan ol ta’e akkana jedha:“Yaa warra amantan! Obsa qabaadhaa, obsaan wal jajjabeessaa, wal eeggadhaa; Rabbiin sodaadhaa, akka milkooftaniif.”(Suurat Aali Imraan 3:200)Aayahni kun obsa qofa osoo hin taane, waliif jajjabeessuu fi taqwaa qabaachuu akka barbaachisu barsiisa.Rabbii ol ta’aan akkana jedhas:“Dhugumatti, Rabbiin warra obsan waliin jira.”(Suurat Al-Baqarah 2:153)Namni obsa qabu kophaa isaa miti; gargaarsi, eegumsi fi tumsaan Rabbii isaa waliin jira.Ragaa Hadiisaa waa’ee obsaNabiyyiin ﷺ akkana jedhan:“Dhugumatti, dhimma mu’minaa hundi isaaf gaarii dha. Kunis mu’minaaf malee nama biraaf hin ta’u. Yoo gammachuun isa mudate, ni galateeffata; sun isaaf gaarii dha. Yoo rakkoon isa mudate, ni obsa; sunis isaaf gaarii dha.”(Sahiih Muslim)Hadiisni kun mu’minni yeroo hundumaa bu’aa keessa akka jiru agarsiisa. Yeroo gammachuu shukrii godha; yeroo rakkoo immoo obsa qabaata.Nabiyyiin ﷺ akkasumas akkana jedhan:“Namni obsa qabaachuuf yaalu, Rabbiin isaaf obsa kenna. Kennaan bal’aan fi gaariin tokko illee obsa caalaa namaaf hin kennamne.”(Sahiih Al-Bukhaarii fi Sahiih Muslim)Kana jechuun obsi kennaa guddaa Rabbii irraa dhufu dha; namni isa barbaadu fi irratti leenjifamu, Rabbiin isa jabeessa.

1. Jaalala Rabbii argamsiisaNamni obsa qabu, Rabbiin isa jaallata. Sababni isaas obsi mallattoo iimaanaa fi tawakkulaa ti.2. Qalbiif tasgabbii kennaRakkoon yeroo hundumaa nama dhiphisa. Garuu namni Rabbii yaadatee obsa qabu, qalbii isaa keessatti tasgabbii argata.3. Cubbuu irraa nama eegaYeroo dallansuu ykn yeroo rakkoo, namni obsa qabu dubbii fi hojii badii irraa of qusata.4. Milkaa’inaaf karaa banaBarnoota, hojii, daldala, da’awaa fi jireenya maatii keessatti milkaa’inni obsa malee hin dhufu.5. Mindaa guddaa argamsiisaQur’aanni ifatti akka ibsu, mindaan warra obsanii lakkoofsa malee guutama.Akkamitti obsa qabaachuu dandeenya?1. Salaata sirreessuuSalaanni qalbii namaa Rabbii waliin wal qunnamsiisa. Yeroo rakkoo salaata keessatti gargaarsa barbaaduun obsa namaaf dabala.2. Qur’aana qara’uuQur’aanni qalbii namaa jabeessa. Aayata abdii, tawakkulaa fi obsa dubbisuun namaaf humna kenna.3. Du’aa gochuuNamni yeroo rakkoo akkana jechuun kadhachuu danda’a:“Yaa Rabbii keenya, obsa nuuf kenni; miila keenya jabeessi; warra kaafirootaa irratti nu gargaari.”(Suurat Al-Baqarah 2:250)4. Bu’aa obsa yaadachuuRakkoon yeroo gabaabaa ta’uu danda’a, garuu mindaan obsa irraa argamu guddaa fi yeroo dheeraa dha.5. Namoota gaarii waliin ta’uuNamoota Rabbii sodaatan, obsan fi nama jajjabeessan waliin ta’uun qalbii jabeessa.6. Dubbii ofii to’achuuYeroo dallansuu dubbii nama miidhu dubbachuu dhiisuu. Nabiyyiin ﷺ dallansuu yeroo nama mudatu of qabachuu akka qabnu barsiisaniiru.Obsi jechuun maal miti?Obsi jechuun:cunqursaa fi badii hunda callisanii fudhachuu qofa miti;sababoota fayyadamuu dhiisuu miti;hojii dhiisanii taa’uu miti;abdii kutachuu miti.Islaamni nama tokko rakkoo isaa sirnaan furuuf sababoota barbaaduu, nama beekaa gaafachuu, hojii hojjechuu fi yeroo hunda Rabbii irratti hirkachuu barsiisa. Kanaaf, obsi hojii fi tawakkulaa waliin deemuu qaba.XumuraObsi amala mu’minaa isa guddaa dha. Namni obsa qabu rakkoo keessatti hin citu, gammachuu keessatti hin dagatu, cubbuu keessatti hin kufu. Obsi qalbii jabeessa, iimaana cimsaa, mindaa Rabbii argamsiisaa fi milkaa’inaaf karaa bana.Kanaaf, yeroo rakkoon si mudatu abdii hin kutatin. Salaata kee jabeessi, Qur’aana qara’i, Rabbii kee kadhadhu, sababoota sirrii fudhadhu; ergasii obsi. Dhugumatti, Rabbiin warra obsan waliin jira.

Maddoota fi ragaa

Qur’aana: Suurat Al-Baqarah 2:153, 2:250Qur’aana: Suurat Aali Imraan 3:200Qur’aana: Suurat Az-Zumar 39:10Sahiih Al-BukhaariiSahiih Muslim