SeensaSunanoonni salaataa jechuun jechootaa fi hojiiwwan Nabi Muhammad ﷺ salaata keessatti yeroo baay'ee raawwachaa turan, kan Muslimni hordofuun isaa mindaa argatu jechuu dha.Sunaan tokko yoo dagatame ykn dhiifame, salaanni hin badu; garuu nama sunaan sana hojjateef mindaan fi faaydaan isaa guddaa dha.Nabiin ﷺ akkana jedhan:صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي“Akka isin na argitanii salaatu, sana keessatti na hordofaa.”(Sahih al-Bukhaarii)Kanaaf salaata Nabi ﷺ irraa barachuun Sunanoota salaataa beekuu fi hojiirra oolchuu barbaachisaa dha.🌿 Sunanoota Salaataa1. رفع اليدين — Harka ol kaasuuYeroo Takbiiratul-Ihiraam godhan harka lamaan ol kaasuun Sunnaa dha.Akkasumas:Rukuu'a duraRukuu'a irraa yeroo ka'anharka ol kaasuun Sunnaa Nabi ﷺ ti.Ibn Umar رضي الله عنهما akkana jedhan:كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ“Nabiin ﷺ yeroo salaata jalqaban harka isaanii hanga qixa gateettii isaanii ol qabu turan.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim)2. وضع اليد اليمنى على اليسرى — Harka mirgaa bitaa irra kaa'uuYeroo dhaabbatan harka mirgaa harka bitaa irra kaa'uun Sunnaa dha.Wa'il ibn Hujr رضي الله عنه irraa:رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ وَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ فِي الصَّلَاةِ“Ergamaa Rabbii ﷺ harka isaanii mirgaa harka isaanii bitaa irra kaa'anii salaataa jiran arge.”3. دعاء الاستفتاح — Du'aa IstiftaahSalaata erga jalqabanii booda, Faatihaa dura Du'aa Istiftaah dubbisuun Sunnaa dha.Fakkeenya:سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَHiika:“Yaa Allaah! Ati qulqullaa'aa dha; faaruun kan Kee ti. Maqaan Kee eebbifamaa dha. Guddinni Kee ol'aanaa dha. Gabbaramaan dhugaan Si malee hin jiru.”4. الاستعاذة — Sheyxaana irraa Rabbitti maganfachuuQur'aana qara'uu dura:أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِjechuun Sunnaa dha.Allah سبحانه وتعالى akkana jedha:فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ“Yeroo Qur'aana qaraatu, Sheyxaana abaaramaa irraa Rabbitti maganfadhu.”(An-Nahl: 98)5. التأمين — «آمين» jechuuSuuratu Al-Faatihaa erga xumuranii booda:آمِينjechuun Sunnaa dha.Hiikni isaa:“Yaa Allaah, nuuf qeebali.”Nabiin ﷺ akkana jedhan:إِذَا قَالَ الإِمَامُ: غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ، فَقُولُوا: آمِينَ“Imamni ‘...وَلَا الضَّالِّينَ’ yeroo jedhu, isin ‘Aamiin’ jedhaa.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim)6. قراءة سورة بعد الفاتحة — Faatihaa booda Suuraa qara'uuSalaata keessatti Al-Faatihaa booda, keessumaa rak'aa lamaan jalqabaa keessatti, Suuraa ykn aayata Qur'aanaa dabalataa qara'uun Sunnaa dha.Allah سبحانه وتعالى Qur'aana qara'uu irratti ni ajaja:فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ“Waan Qur'aana irraa isiniif laafu qara'aa.”(Al-Muzzammil: 20)7. الجهر بالقراءة في موضعه — Bakka sagalee olkaasuun barbaachisutti olkaasuuSalaata:SubhiiRak'aa lamaan jalqabaa MaghriibaaRak'aa lamaan jalqabaa Ishaakeessatti imamni Qur'aana sagalee dhaga'amuun qara'uun Sunnaa dha.8. قول: آمين — Ma'muumis Aamiin jechuuMa'muumni imamii hordofu yeroo imamni Faatihaa xumuru Aamiin jechuun Sunnaa dha.9. وضع اليدين على الصدر — Harka gara qomaatti kaa'uuYeroo dhaabbatan harka lamaan qaama irratti kaa'uun keessaa Sunanoota dha.Kaayyoon isaa salaata keessatti gadi of qabuu fi khushuu'a agarsiisuu dha.10. النظر إلى موضع السجود — Bakka sujuudaa ilaaluYeroo salaataa namni bakka sujuudaa isaa ilaaluun khushuu'aaf gargaara.Salaata keessatti gara asii fi achii ilaaluu irraa of qusachuun barbaachisaa dha.Nabiin ﷺ akkana jedhan:مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ“Maaliif namoonni tokko tokko yeroo salaataa ija isaanii gara samii ol fuudhu?”(Sahih al-Bukhaarii)11. وضع اليدين على الركبتين في الركوع — Rukuu'a keessatti jilba qabachuuYeroo rukuu'a godhan harka lamaan jilba irratti kaa'uun Sunnaa Nabi ﷺ ti.Akkasumas quba harka diriirsuun fi dugda sirreessuun karaa Nabi ﷺ ti.12. قول: سبحان ربي العظيم — Rukuu'a keessattiRukuu'a keessatti:سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِjechuun Sunnaa guddaa dha.Hiikni isaa:“Gooftaa kiyya Guddaa ta'e qulqulleessa.”13. قول: سبحان ربي الأعلى — Sujuuda keessattiSujuuda keessatti:سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَىjechuun Sunnaa dha.Hiikni isaa:“Gooftaa kiyya Isa Hundaa Olii ta'e qulqulleessa.”14. الإكثار من الدعاء في السجود — Sujuuda keessatti du'aa baay'isuuSujuudni bakka du'aa itti baay'isan keessaa tokko dha.Nabiin ﷺ akkana jedhan:أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ“Gabrichi yeroo sujuuda keessa jiru Gooftaa isaatti caalaa dhihoo dha. Kanaaf du'aa baay'isaa.”(Sahih Muslim)15. الافتراش في الجلوس — Taa'uma keessatti karaa SunnaaTashahhuda jalqabaa keessatti miila bitaa irra taa'anii miila mirgaa dhaabuun karaa Sunnaa beekamaa dha.16. التورك في التشهد الأخير — Tashahhuda dhumaa keessattiSalaata rak'aa sadii ykn afur qabu keessatti tashahhuda dhumaa yeroo taa'an, Tawarruk gochuun Sunnaa irraa dhufee jira.17. الصلاة على النبي ﷺ — Salawaata Nabi ﷺ irratti baay'isuuTashahhuda keessatti Nabi Muhammad ﷺ irratti salawaata buusuun hojii guddaa fi fadlii qabu dha.Fakkeenya:اللهم صل على محمد وعلى آل محمدHiika:“Yaa Allaah! Muhammadii fi maatii Muhammad irratti rahmata buusi.”18. الدعاء قبل السلام — Salaam dura du'aa gochuuTashahhuda dhumaa fi salawaata booda, salaama kennuu dura du'aa gochuun Sunnaa guddaa dha.Nabiin ﷺ akkana barsiisan:ثُمَّ لِيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ فَيَدْعُوَ“Ergasii du'aa keessaa waan inni jaallatu filatee haa kadhatu.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim)Du'aa beekamaa:اللهم إني أعوذ بك من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن شر فتنة المسيح الدجال🌿 KHUSHUU'A — خُشُوعSunaan salaataa keessaa wanti guddaan khushuu'a dha.Allah سبحانه وتعالى akkana jedha:قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ“Dhugumatti, mu'mintoonni milkaa'aniiru; isaan salaata isaanii keessatti khushuu'a qaban.”(Al-Mu'minuun: 1–2)Kanaaf Muslimni yeroo salaataa:Gara Rabbii isaa qalbii isaa deebisuuWaan inni dubbatu hubachuuBakka hundatti hin ilaalinSalaata keessatti hin taphatinAriifachuu dhiisuuQalbii isaa walitti qabuqaba.
📌 CUUNFAA SUNANOOTA SALAATAA
Lak.SunnaaAfaan Oromoo1رفع اليدينHarka ol kaasuu2وضع اليمنى على اليسرىHarka mirgaa bitaa irra kaa'uu3دعاء الاستفتاحDu'aa Istiftaah4الاستعاذةSheyxaana irraa maganfachuu5التأمين“Aamiin” jechuu6قراءة سورة بعد الفاتحةFaatihaa booda Suuraa qara'uu7الجهر بالقراءةBakka isaa sagalee olkaasuu8النظر إلى موضع السجودBakka sujuudaa ilaaluu9وضع اليدين على الركبتينRukuu'a keessatti jilba qabachuu10الدعاء في السجودSujuuda keessatti du'aa gochuu11الافتراشTaa'uma Sunnaa12التوركTashahhuda dhumaa keessatti taa'uu13الصلاة على النبي ﷺNabi ﷺ irratti salawaata buusuu14الدعاء قبل السلامSalaam dura du'aa gochuu15الخشوعQalbii fi qaamaan gadi of qabuu📚 XUMURASalaanni Muslimni Rabbii isaa ittiin gabbaru keessaa ibaadaa guddaa dha. Kanaaf:Shuruuxni salaataa → Arkaanni salaataa → Waajibaanni salaataa → Sunanoonni salaataahunda barachuun fi sirriitti hojiirra oolchuun barbaachisaa dha.Nabiin ﷺ akkana jedhan:صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي“Akka isin na argitanii salaatu, sana keessatti na hordofaa.”(Sahih al-Bukhaarii)🌙 YaadachiisaSunanoota salaataa keessaa kanneen as irratti tarreeffaman fakkeenya beekamoo dha; lakkoofsi Sunanoota salaataa 15 qofa jechuun daangeffamuu hin qabu, sababni isaas hojiiwwan fi du'aawwan Sunnaa hedduun hadiisa keessatti dhufaniiru.
🕌 AKKAATAA SALAATAA NABI ﷺصِفَةُ صَلَاةِ النَّبِيِّ ﷺ
SeensaSalaanni ibaadaa Islaamaa keessaa isa guddaa dha. Nabi Muhammad ﷺ akkamitti akka salaatan ummata isaanii barsiisaniiru.Nabiin ﷺ akkana jedhan:صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي“Akka isin na argitanii salaatu, sana keessatti na hordofaa.”(Sahih al-Bukhaarii)Kanaaf Muslimni akkaataa salaataa Nabi ﷺ irraa barachuun fi ittiin hojjachuun qaba.
1. 🕋 QIBLAA GARA GARAGALUU
Salaataaf yeroo dhaabbattu:Qaama kee gara Qiblaa garagalsi.Uffata kee sirreessi.Bakka salaataa qulqulluu godhi.Qalbii kee salaataaf qopheessi.Allah سبحانه وتعالى akkana jedha:فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ“Fuula kee gara Masjida Haraamaa garagalsi.”(Al-Baqarah: 144)
2. 🤲 NIYYAA
Salaata ati salaatuuf jettu qalbii kee keessatti murteessi.Fakkeenyaaf:Salaata SubhiiSalaata ZuhriiSalaata AsriiSalaata MaghriibaaSalaata IshaaNiyyaan qalbii keessa jira; afaaniin sagalee olkaasanii “ani salaata kana niyyaa godhe” jechuun dirqama miti.Nabiin ﷺ akkana jedhan:إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ“Hojiileen hundi niyyaawwan irratti hundaa'u.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim
3. 🙌 TAKBIIRATUL-IHRAAM
Harka lamaan ol kaasii:اللَّهُ أَكْبَرُ“Allaahu Akbar.”jedhi.Sana booda harka mirgaa harka bitaa irra kaa'i.Kun salaata jalqabsiisa.
4. 🤲 DU'AA ISTIFTAAH
Takbiira booda Du'aa Istiftaah keessaa tokko dubbisi:سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَHiika:“Yaa Allaah! Ati qulqullaa'aa dha, faaruun kan Kee ti. Maqaan Kee eebbifamaa dha. Guddinni Kee ol'aanaa dha. Gabbaramaan dhugaan Si malee hin jiru.”
5. 📖 FAATIHA KANA QARA'UU
Ergasii:أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِjedhi.Sana booda Suuratu Al-Faatihaa qara'i:الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَالرَّحْمَنِ الرَّحِيمِمَالِكِ يَوْمِ الدِّينِإِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُاهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَصِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْغَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَErgasii:آمِينjedhi.
6. 📖 SUURAA DABALATAA QARA
Faatihaa booda, rak'aa lamaan jalqabaa keessatti, Suuraa ykn aayata Qur'aanaa dabalataa qara'i.Fakkeenyaaf:قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ
7. 🙇 RUKUU'A
Ergasii:اللَّهُ أَكْبَرُjechuun rukuu'a bu'i.Rukuu'a keessatti:Harka kee jilba irratti kaa'i.Dugda kee sirreessi.Qalbii kee keessatti Rabbii kee yaadadhu.Tasgabbaa'i.Jedhi:سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ“Gooftaa kiyya Guddaa ta'e qulqulleessa.”
8. 🧍 RUKUU'A IRRAA KA'UU
Rukuu'a irraa yeroo kaatu:سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُjedhi.Erga guutummaatti dhaabbattee:رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُjedhi.Tasgabbaa'i.
9. 🤲 SUJUUDA TOKKOFFAA
Ergasii:اللَّهُ أَكْبَرُjechuun sujuuda bu'i.Sujuuda keessatti qaama kee keessaa bakka torba irratti hirkadhu:Adda fi funyaanHarka mirgaaHarka bitaaJilba mirgaaJilba bitaaQuba miila mirgaaQuba miila bitaaJedhi:سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى“Gooftaa kiyya Isa Hundaa Olii ta'e qulqulleessa.”
10. 🧎 SUJUUDA LAMAN GIDDUU TAA'UU
Sujuuda irraa:اللَّهُ أَكْبَرُjechuun ol ka'iitii taa'i.Tasgabbaa'ii:رَبِّ اغْفِرْ لِي“Yaa Gooftaa kiyya, naaf araarami.”jedhi.Ergasii:اللَّهُ أَكْبَرُjechuun sujuuda lammaffaa bu'i.
11. 🤲 SUJUUDA LAMMAFFAA
Akkuma sujuuda jalqabaa:سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَىjedhi.Ergasii rak'aa itti aanuuf:اللَّهُ أَكْبَرُjechuun ka'i.
12. 🌿 RAK'AA LAMMAFFAA
Rak'aa lammaffaa keessatti:Dhaabbadhu.Al-Faatihaa qara'i.Suuraa dabalataa qara'i.Rukuu'a godhi.Rukuu'a irraa ka'i.Sujuuda godhi.Sujuuda lamaan gidduu taa'i.Sujuuda lammaffaa godhi.
13. 🧎 TASHAHHUDA JALQABAA
Rak'aa lammaffaa booda, salaanni rak'aa sadii ykn afur yoo ta'e, taa'ii:التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله.jedhi.Sana booda rak'aa itti aanuuf ka'i
14. 🕌 RAK'AA 3FFAA FI 4FFAA
Salaata:Zuhr → rak'aa 4Asr → rak'aa 4Maghrib → rak'aa 3Ishaa → rak'aa 4Subhii → rak'aa 2Rak'aa hafe akkasuma tartiibaan xumuri.
15. 🧎 TASHAHHUDA DHUMAA
Rak'aa isa dhumaa booda taa'ii Tashahhuda dubbisi:التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله.
Ergasii:اللهم صل على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد، كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد.jedhi.
16. ﷺ SALAWAATA NABIITTI BUUSUU
Ergasii:اللهم صل على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد، كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد.jedhi.
17. 🤲 DU'AA SALAAMA DURA
Salaama kennuu dura du'aa godhuun Sunnaa guddaa dha.Nabiin ﷺ akkana barsiisan:اللهم إني أعوذ بك من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن شر فتنة المسيح الدجالHiika:“Yaa Allaah! Adabbii Jahannam irraa, adabbii qabrii irraa, fitnaa jireenyaa fi du'aa irraa, akkasumas hamtuu fitnaa Masiih Dajjaal irraa Sitti maganfadha.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim)
18. 👋 SALAAMA KENNUN SALAATA XUMURUU
Gara mirgaa garagaliitii:السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِjedhi.Sana booda gara bitaatti garagaliitii:السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِjedhi.Kana irratti salaanni xumurama.
📌 CUUNFAA AKKAATAA SALAATAA
Niyyaa → Takbiiratul-Ihiraam → Du'aa Istiftaah → Faatihaa → Suuraa → Rukuu'a → Rukuu'a irraa ka'uu → Sujuuda → Taa'uu → Sujuuda → Rak'aa itti aanu → Tashahhuda → Salawaata → Du'aa → Salaamota lamaan.
📖 RAGAA GUDDAANabiin ﷺ namicha salaata isaa sirriitti hin salaanne tokko barsiisanii akkana jedhan:ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، وَافْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَا“Rukuu'a godhi hanga rukuu'a keessatti tasgabbaa'utti; ol ka'i hanga dhaabbatee qajeelutti; sujuudi hanga sujuuda keessatti tasgabbaa'utti; ol ka'i hanga taa'ee tasgabbaa'utti; salaata kee hunda keessatti akkas godhi.”(Sahih al-Bukhaarii fi Muslim)
🌙 XUMURA
Salaata sirriitti barachuun Muslimni hundi itti xiyyeeffachuu qabuudha. Nabi Muhammad ﷺ akkaataa inni itti salaatan nuuf ibsanii jiru. Kanaaf salaata keenya Qur'aanaa fi Sunnah Nabi ﷺ irratti hundaa'uun raawwachuu qabna.اللهم أعنا على ذكرك وشكرك وحسن عبادتك“Yaa Allaah! Si yaadachuu, Si galateeffachuu fi sirriitti Si gabbaruu irratti nu gargaari.”Kutaa itti aanu: 🕌 Salaata keessatti wantoota salaata balleessan — مُبْطِلَاتُ الصَّلَاةِ