🕌 ARKAANA SALAATAA — أَرْكَانُ الصَّلَاةِ

Seensa

Arkaan salaataa jechuun wantoota salaata keessatti raawwatamuun isaanii dirqama ta'e jechuu dha. Arkaan tokko yoo beekaa fi dandeettiidhaan dhiifame, salaanni sirrii hin ta'u hanga arkaan sun deebi'amee raawwatamutti.

Ulamaa'oonni arkaana salaataa lakkoofsa adda addaatiin tarreessu; barnoota kana keessatti tarree beekamaa 14 hordofna.

---

1. القيام مع القدرة — Dandeettii qabaachuun dhaabbachuu

Salaata dirqamaa keessatti namni danda'u dhaabbatee salaatuu qaba.

Allah سبحانه وتعالى akkana jedha:

وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ

“Rabbiif gadi of qabuudhaan dhaabbadhaa.”

(Al-Baqarah: 238)

Nabiin ﷺ nama tokkoof akkana jedhan:

صَلِّ قَائِمًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ

“Dhaabbadhuutii salaatu; yoo dadhabde taa'ii salaatu; yoo kana illee dadhabde cinaacha keetiin salaatu.”

(Sahih al-Bukhari)

---

2. تكبيرة الإحرام — Takbiiratul-Ihiraam

Salaata yeroo jalqabdu:

الله أكبر

jechuun Takbiiratul-Ihiraam godhuun arkaan salaataa keessaa tokko dha.

Nabiin ﷺ namicha salaata isaa sirriitti hin salaanne barsiisanii:

ثُمَّ اسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ فَكَبِّرْ

“Ergasii gara Qiblaa garagaliitii takbiira godhi.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

---

3. قراءة الفاتحة — Suuratu Al-Faatihaa qara'uu

Salaata keessatti Al-Faatihaa qara'uun arkaan guddaa dha.

Nabiin ﷺ akkana jedhan:

لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ

“Namni Faatihaatul-Kitaab hin qara'in salaata hin qabu.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

---

4. الركوع — Rukuu'a

Qur'aanni akkana jedha:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا

“Yaa warra amantan! Rukuu'a godhaa, sujuudas godhaa.”

(Al-Hajj: 77)

Rukuu'a keessatti dugda sirreessuu fi tasgabbaa'uun barbaachisaa dha.

---

5. الرفع من الركوع — Rukuu'a irraa ka'uu

Namni rukuu'a booda guutummaatti ol ka'uu qaba.

Nabiin ﷺ akkana jedhan:

ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا

“Ergasii ol ka'i hanga dhaabbatee sirriitti qajeelutti.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

---

6. الاعتدال قائمًا — Rukuu'a booda sirriitti dhaabbachuu

Rukuu'a irraa ka'anii qaama sirriitti qajeelchanii tasgabbaa'uu qabu.

Nabiin ﷺ namicha salaata isaa sirrii hin ta'in barsiisanii:

ثُمَّ اعْتَدِلْ قَائِمًا

“Ergasii dhaabbatee sirriitti qajeeli.”

---

7. السجود — Sujuuda

Allah سبحانه وتعالى akkana jedha:

وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ

“Sujuudi, itti dhiyaadhu.”

(Al-'Alaq: 19)

Nabiin ﷺ akkana jedhan:

أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ

“Lafeewwan torba irratti akka sujuudu ajajame.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

Lafeewwan sun:

• Fuula (funyaan fi adda)
• Harka lamaan
• Jilba lamaan
• Quba miilaa lamaan

---

8. الرفع من السجود — Sujuuda irraa ka'uu

Sujuuda lammaffaa dura sujuuda irraa ol ka'uun arkaan salaataa keessaa tokko dha.

Nabiin ﷺ akkana jedhan:

ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا

“Ergasii ol ka'i hanga taa'ee tasgabbaa'utti.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

---

9. الجلوس بين السجدتين — Sujuuda lamaan gidduu taa'uu

Sujuuda tokko booda gara taa'uutti deebi'anii, sujuuda lamaan gidduu taa'uun barbaachisaa dha.

Nabiin ﷺ akkana jedhan:

ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا

“Ergasii ol ka'i hanga taa'ee tasgabbaa'utti.”

---

10. الطمأنينة — Tasgabbaa'uu

Salaata keessatti ariifachuu osoo hin taane, qaama bakka isaa keessatti tasgabbeessuu qaba.

Nabiin ﷺ namicha salaata isaa sirriitti hin salaanne yeroo barsiisan:

ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا

“Rukuu'a godhi hanga rukuu'a keessatti tasgabbaa'utti.”

(Sahih al-Bukhari fi Muslim)

Kun rukuu'a, sujuuda, dhaabbachuu fi taa'uu keessatti hundatti barbaachisaa dha.

---

11. التشهد الأخير — Tashahhuda dhumaa

Salaata keessatti tashahhuda dhumaa taa'anii dubbisuun arkaan salaataa keessaa tokko dha.

Tashahhud:

التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله.

---

12. الصلاة على النبي ﷺ — Nabi Muhammad ﷺ irratti salawaata buusuu

Tashahhuda dhumaa booda Nabi Muhammad ﷺ irratti salawaata buusuun barbaachisaa dha.

اللهم صل على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد.

---

13. التسليمتان — Salaamni lamaan

Salaata xumuruuf gara mirgaa fi bitaatti:

السلام عليكم ورحمة الله

jechuun salaama kennuun salaata xumura.

Nabiin ﷺ salaata isaa salaama kennuun xumuraa turan.

---

14. الترتيب — Tartiiiba eeguu

Arkaana salaataa tartiiba isaanii eeganii raawwachuun barbaachisaa dha.

Fakkeenyaaf:

Takbiira → Faatihaa → Rukuu'a → Rukuu'a irraa ka'uu → Sujuuda → Taa'uu → Sujuuda...

Arkaan tokko dura ykn booda bakka isaa malee raawwachuun sirrii miti.

---

📌 CUUNFAA ARKAANA SALAATAA

1. القيام مع القدرة — Dandeettiidhaan dhaabbachuu
2. تكبيرة الإحرام — Takbiiratul-Ihiraam
3. قراءة الفاتحة — Al-Faatihaa qara'uu
4. الركوع — Rukuu'a
5. الرفع من الركوع — Rukuu'a irraa ka'uu
6. الاعتدال قائمًا — Dhaabbatee qajeeluu
7. السجود — Sujuuda
8. الرفع من السجود — Sujuuda irraa ka'uu
9. الجلوس بين السجدتين — Sujuuda lamaan gidduu taa'uu
10. الطمأنينة — Tasgabbaa'uu
11. التشهد الأخير — Tashahhuda dhumaa
12. الصلاة على النبي ﷺ — Nabi ﷺ irratti salawaata buusuu
13. التسليمتان — Salaamota lamaan
14. الترتيب — Tartiiba eeguu

📚 Maddoota Barnootaa

• Qur'aana: Al-Baqarah 238, Al-Hajj 77, Al-'Alaq 19.
• Hadiisa: Sahih al-Bukhari fi Sahih Muslim — hadiisa namicha salaata isaa sirriitti hin salaanne.
• Barnoota Shaykh Ibn Baaz رحمه الله — Shuruux, waajiboota fi arkaana salaataa.