Get Started
Salaata Sirriitti Akkamitti Salanna? | Afaan Oromoo
Home » Barumasa islaamaa  »  Salaata Sirriitti Akkamitti Salanna? | Afaan Oromoo

📚 MANA KITAABAA ISLAAMAA AFAAN OROMOO

Salaata Sirriitti Akkamitti Salanna?

Qajeelfama salaata Islaamaa: shuruuxii, wuduu'a, raka'aa fi zikriiwwan salaataa.

Seensa

Salaanni utubaa guddaa Islaamaa keessaa tokko. Muslima ta'eef salaata dirqamaa guyyaa fi halkan keessatti yeroo shan salaatuun dhimma baay'ee barbaachisaadha. Salaanni gabrummaa Rabbii, zikrii, du'aa'ii fi qalbiin gara Rabbii deebi'uu of keessaa qaba. Kanaaf, Muslimni salaata isaa barachuu, yeroo isaa eeguu fi dandeettii isaatiin sirreessuu qaba.

وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ

Hiika: “Salaata dhaabaa, zakaas kennaa, warra rukuu'a godhan waliin rukuu'a godhaa.” (Al-Baqarah, 2:43)

1. Salaanni Maali?

Salaanni ibaadaa Rabbiin ajajeedha. Isheen dhaabbachuu, qara'uu, rukuu'a, sujuuda fi zikriiwwan murtaa'an of keessaa qabdi. Salaanni sirriitti raawwatamuuf Muslimni beekumsa barbaachisaa barachuu, qalbii isaa walitti qabachuu fi wantoota salaata isaa balleessan irraa of eeggachuu qaba.

2. Salaata Dura Maal Qopheessina?

Salaata jalqabuu dura wantoota armaan gadii mirkaneeffadhu:

  • Yeroo salaataa: Yeroon salaataa seenuu isaa mirkaneeffadhu.
  • Qulqullina: Yoo wuduu'ni si irraa cite, wuduu'a godhi. Yoo ghusliin sirra jiraate, ghuslii godhi.
  • Qaama, uffata fi bakka: Najisa irraa qulqulluu ta'uu isaanii mirkaneeffadhu.
  • Awraa: Awraa kee akka seera Islaamaatti haguugi.
  • Qiblaa: Gara Ka'abaa Makkaa qajeeli.
  • Niyya: Salaata kam akka salaatu qalbii keetti murteessi.

3. Shuruuxa Salaataa

Shuruuxni salaataa jechuun wantoota salaanni sirrii ta'uuf dura guutamuu qaban jechuudha. Isaan keessaa yeroo salaataa seenuu, qulqullina, haguuggii awraa, gara qiblaatti garagaluu fi niyyaa qabaachuu ni argamu.

4. Akkaataa Salaata Raka'aa Tokkoo

Kanneen armaan gadii tartiiba waliigalaa salaataa ibsu. Akkaataa harka kaa'uu, ol ka'uu fi wantoota sunnah ta'an keessatti garaagarummaan jiraachuu danda'a.

Tarkaanfii 1: Dhaabbachuu fi Takbiira Ihraamaa

Yoo dandeesse dhaabbadhu, qalbii keetiin salaata murteessi, achiis “اللَّهُ أَكْبَرُ” jechuun salaata jalqabi.

Tarkaanfii 2: Qara'uu

Salaata keessatti Suuratu Al-Faatihaa qara'i. Raka'aa jalqabaa fi lammaffaa keessatti qara'aa dabalataa gochuun beekamaadha.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ

Kun Suuratu Al-Faatihaa dha.

Tarkaanfii 3: Rukuu'a

“Allahu Akbar” jechuun rukuu'a seeni. Rukuu'a keessatti tasgabbaa'i, achiis zikrii kana dubbisi:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ

Hiika: “Gooftaa koo Guddaa ta'e qulqullina irraa nan ibsa.”

Tarkaanfii 4: Rukuu'a Irraa Ka'uu

Rukuu'a irraa ol ka'i. “سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ” jedhi; achiis “رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ” jechuun Rabbiin faarfadhu.

Tarkaanfii 5: Sujuuda Lama

“Allahu Akbar” jechuun sujuuda bu'i. Tasgabbaa'i, achiis zikrii kana dubbisi:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى

Hiika: “Gooftaa koo Ol'aanaa ta'e qulqullina irraa nan ibsa.” Sujuuda jalqabaa booda taa'i, achiis sujuuda lammaffaa godhi.

5. Salaata Raka'aa Lamaafi Isaa Ol Akkamitti Xumurru?

Raka'aa tokko xumurte booda raka'aa itti aanuuf ka'i. Raka'aa lammaffaa booda taa'uun Tashahhud dubbisi. Salaanni raka'aa lamaa fi salaanni raka'aa sadii yookaan afur qabu xumura keessatti garaagarummaa qaba.

Tashahhud

التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ.

Tashahhud kana sirriitti baradhu.

Salawaata Nabiyyii ﷺ

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

Salaata xumuruuf salaamni kennama. Jechi beekamaan: “السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ”.

6. Salaata Dirqamaa Guyyaa Shanan

Salaata dirqamaa guyyaa keessatti shan. Lakkoofsi raka'aa farz isaanii akka armaan gadiiti:

Salaata Raka'aa Farz
Subh/Fajr2
Zuhr4
Asr4
Maghrib3
Ishaa4

Lakkoofsi kun raka'aa farz qofa agarsiisa; sunnaa fi naafilaa dabalataa hin dabalatu.

7. Dogoggora Salaata Keessatti Irraa Of Eeggachuu Qabnu

  • Ariifachuu: Rukuu'a fi sujuuda keessatti tasgabbaa'uu dhabuu.
  • Yeroo salaataa tuffachuu: Salaata sababaa malee yeroo isaa irraa tursiisuu.
  • Qara'aa dogoggoraa barachuu: Suuratawwan fi zikriiwwan sirriitti barachuu dhiisuu.
  • Qulqullina dagachuu: Wuduu'a fi qulqullina barbaachisaa dagachuu.
  • Wantoota nama jeequ irratti xiyyeeffachuu: Yeroo salaataa qalbii gara ibaadaatti deebisuuf carraaquu.
  • Beekumsa irraa fagaachuu: Yoo waan tokko hin beekne, nama beekumsa qabu gaafadhu.

8. Aayata fi Hadiisa Waa'ee Salaataa

Aayata Qur'aanaa

إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا

Hiika: “Dhugumatti, salaanni mu'umintoota irratti yeroo murtaa'een dirqama ta'eera.” (An-Nisaa, 4:103)

Hadiisa Waa'ee Salaataa

صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي

Hiika: “Akkuma ani salaatu argitanitti salaattaa.” Hadiisni kun Sahih al-Bukhaarii keessatti gabaafame (hadiisa 631).

9. Salaata Sirriitti Barachuuf Gorsa

  • Wuduu'a sirriitti baradhu.
  • Suuraawwan Qur'aanaa salaata keessatti qara'aman suuta suuta baradhu.
  • Rukuu'a, sujuuda, taa'uu fi tasgabbii isaanii barsiisaa irraa baradhu.
  • Salaata kee yeroo isaa keessatti raawwadhu.
  • Yoo dogoggora hubatte, baradhu, gaafadhu, sirreessi.
  • Beekumsa kee suuta suuta dabali.

10. Xumura

Salaanni ibaadaa guddaa Muslimni guyyaa guyyaan raawwatuudha. Salaata sirriitti salaatuuf shuruuxa isaa barachuu, tartiiba isaa eeguu, qara'aa sirrii ta'e barachuu fi tasgabbiidhaan raawwachuun barbaachisaadha. Namni barachaa jiru dogoggora irraa sodaatee salaata dhiisuu hin qabu; beekumsa dabalaa deemuun sirreessuu qaba.

📚 Mana Kitaabaa Islaamaa Afaan Oromoo

Barnoota Islaamaa dabalataa argachuuf barruulee keenya biroo dubbisi; barruu kana nama salaata barachuu barbaaduufis qoodi.

Mana Kitaabaa Islaamaa Afaan Oromoo

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Share with