Seensa

Jireenyi nama hundaa yeroo hundumaa salphaa miti. Yeroo tokko gammachuu, yeroo biraa rakkoo; yeroo tokko milkaa’ina, yeroo biraa kasaaraa; yeroo tokko fayyaa, yeroo biraa dhukkuba. Mu’minnis qormaata jireenyaa irraa bilisa miti.Garuu Islaamni yeroo rakkoon nu mudatu abdii kutachuu hin barsiisu. Nu barsiisuun isaa Rabbii keenya irratti hirkachuu, obsa qabaachuu, du’aa gochuu, sababoota sirrii fudhachuu fi rahmata Rabbii irraa abdachuu dha.Qur’aanni akkana jedha:“Rabbiin lubbuu tokko humna ishee olitti hin dirqisiisu.”(Suurat Al-Baqarah 2:286) �Quran.com +1Aayahni kun mu’minaaf yaadachiisa guddaa qaba: qormaata keessa yoo jirtellee, Rabbiin waan hundumaa beekaa fi murtii Isaa keessatti haqaa fi hikmaa qaba.

Qormaanni jireenyaa maaliif nu mudata?

Qormaanni nama tokko mudatu hundi akka adabbii qofaatti ilaalamuu hin qabu. Mu’minni yeroo rakkoo keessatti gara Rabbii isaa deebi’a, cubbuu isaa irraa tawbaa godha, obsa qabaata, mindaa Rabbii abdata.Nabiyyiin ﷺ akkana jedhan:“Dadhabbii, dhukkuba, gadda, yaaddoo, miidhaa ykn rakkoon Muslim tokko mudatu—hanga qoraa qoraa itti waraanuutti illee—Rabbiin sababuma sanaatiin cubbuu isaa keessaa tokko tokko haqa.”(Sahiih Al-Bukhaarii 5641–5642) �SunnahKanaaf, rakkoon nama mu’minaa mudatu yoo obsa fi tawakkulaan simatame, mindaa fi araaramaaf sababaa ta’uu danda’a.

Yeroo rakkoon si mudatu tarkaanfii 7 fudhadhu

1. Rabbii kee yaadadhu

Rakkoo jalqabarratti qalbiin namaa rifachuu danda’a. Garuu mu’minni jalqaba irratti Rabbii isaa yaadata.“Maaliif ana qofa?” jechuu qofa irra, “Yaa Rabbii, Ati naaf beekta; na gargaari” jechuun gara Rabbii deebi’uun qalbii jabeessa.

2. Obsa qabaadhu

Obsi jechuun rakkoo keessa taa’anii homaa hin goone jechuu miti.Obsi jechuun:cubbuu irraa of qusachuu;ajaja Rabbii irratti cichuu;rakkoo keessatti jecha badaa irraa of eeguu;Rabbii irratti hirkachuu;furmaata barbaaduu keessatti itti fufuu.Kanaaf, namni obsa qabu rakkoo isaa furuuf waan danda’u hunda hojjeta; garuu qalbii isaa Rabbii irratti hirkata.

3. Tawakkula qabaadhu

Tawakkulli jechuun sababoota sirrii fudhatanii bu’aa dhumaa Rabbii irratti dhiisuu dha.Fakkeenyaaf, namni hojii dhabe:hojii barbaada;namoota beekan irraa gorsa gaafata;dandeettii isaa fooyyeffata;carraa hojii barbaada;yeroo hunda Rabbii kadhata.Kun tawakkula sirrii dha.“Rabbiin na gaha” jechuun sababoota hunda dhiisanii taa’uun tawakkula guutuu miti.

4. Du’aa godhuu hin dhiisin

Yeroo rakkoo du’aan namaa fi Rabbii isaa gidduu walitti dhufeenya cimaa uuma.Qur’aana keessatti du’aa kana baranna:“Rabbanaa laa tu’aakhiznaa in nasiinaa aw akhxa’naa...”Hiika waliigalaa isaa:“Yaa Gooftaa keenya! Yoo daganne ykn dogoggorre nu hin qabin...”(Suurat Al-Baqarah 2:286) �Quran.comAkkasumas:“Rabbanaa wa laa tuhammilnaa maa laa xaaqata lanaa bih...”Hiika isaa:“Yaa Gooftaa keenya! Waan humna keenya hin geenye nu hin fe’in.”(Al-Baqarah 2:286) �Quran.comDu’aan kun rakkoo keessatti gara Rabbii deebi’uuf nu barsiisa.

5. Rakkoo kee karaa halaalaa furuuf yaali

Islaamni rakkoo keessa taa’anii furmaata eeggachuu qofa hin barsiisu.Yoo rakkoon kee maallaqa ta’e, hojii barbaadi.Yoo rakkoon kee barnoota ta’e, nama beekaa gaafadhu.Yoo rakkoon kee maatii ta’e, marii fi araara barbaadi.Yoo rakkoon kee dhukkuba ta’e, ogeessa fayyaa mariisis.Sababoota sirrii fayyadamuun tawakkula faallaa miti.

6. Waan qabdu yaadadhu

Yeroo rakkoo nama mudatu, waan inni dhabee jiru qofa ilaaluun salphaa dha. Garuu eebba inni qabu yaadachuun qalbii isaa jijjiira.Of gaafadhu:Iimaana qabaachuu koo eessaa argadhe?Fayyaa ani qabu hoo?Maatii koo?Nageenya koo?Beekumsa koo?Yeroo ani qabu?Carraa tawbaa?Yeroo waan qabdu yaadattu, rakkoon kee qofa akka jireenya kee guutuu hin taane hubatta.

7. Abdii Rabbii irraa hin kutin

Abdii kutachuun mu’minaaf karaa sirrii miti.Rabbii ol ta’aan akkana jedha:“Rahmata Rabbii irraa abdii hin kutatinaa.”(Suurat Az-Zumar 39:53)Aayahni kun nama cubbuu hedduu hojjeteef illee gara Rabbii deebi’uuf balbala abdii bana.Kanaaf, rakkoon kee maal iyyuu haa ta’u:Abdii hin kutatin.

Rakkoon yeroo dheeraa yoo ta’e hoo?

Rakkoon tokko yeroo dheeraa turuu danda’a. Yeroo akkanaa keessatti namni dadhabuu danda’a.Garuu obsi jechuun guyyaa tokko qofa jabaachuu miti. Guyyaa har’aa jabaachuu, borus Rabbii kadhachuu fi tarkaanfii sirrii itti fufsiisuu dha.Yoo ati yeroo dheeraa rakkoo keessa jirta ta’e:Salaata kee hin dhiisin.Du’aa kee itti fufi.Nama amanamaa irraa gorsa fudhadhu.Sababa rakkoo kee adda baasi.Furmaata xiqqaa xiqqaan hojjadhu.Abdii Rabbii irraa hin kutin.

Rakkoon kee cubbuu kee haquu danda’aa?

Hadiisa Sahiih Al-Bukhaarii keessatti Nabiyyiin ﷺ rakkoo, dhukkuba, gadda fi dadhabbii Muslimatti dhufu irraa Rabbiin cubbuu isaa haquu akka danda’u ibsaniiru. �SunnahGaruu kun jechuun namni rakkoo barbaaduu qaba jechuu miti. Muslimni fayyaa, nageenya fi salphina Rabbii irraa kadhata. Yoo qormaanni dhufe immoo obsa qabaatee mindaa Rabbii abdata.

Yeroo rakkoo keessa nama biraa akkamitti gargaaruu qabna?

?Namni rakkoo keessa jiru yeroo baay’ee gorsa qofa osoo hin taane nama isa dhaggeeffatu barbaada.Kanaaf:dubbii isaa dhaggeeffadhu;isa hin xiqqeessin;“rakkoon kee homaa miti” hin jedhin;du’aa isaaf godhi;waan dandeessu keessatti isa gargaari;gara Rabbii akka deebi’u jajjabeessi.Namni rakkoo keessa jiru jecha tokkoon jajjabaachuu danda’a.

Gorsa GabaabaaYeroo rakkoon si mudatu, jechoota kana yaadadhu:Rakkoon koo Rabbii irraa hin dhokatu.Rabbii koo waan ani keessa jiru ni beeka.Ani waan danda’u nan hojjadha.Rabbii irratti nan hirkadha.Du’aa nan godha.Obsa nan qabaadha.Rahmata Rabbii irraa abdii hin kutadhu.

XumuraJireenyi qormaata malee hin taatu. Garuu mu’minni qormaata keessatti Rabbii isaa argata. Rakkoon yeroo tokko nama dadhabsiisuu danda’a; garuu obsi, du’aan, tawakkulli fi abdii Rabbii qalbii isaa deebisanii jabeessu.Qur’aanni nu yaadachiisa:“Rabbiin lubbuu tokko humna ishee olitti hin dirqisiisu.”(Al-Baqarah 2:286) �Quran.comHadiisni Nabiyyii ﷺ immoo rakkoo fi gaddaan Muslimatti dhufu illee cubbuu irraa haquu akka danda’u nu barsiisa. �SunnahKanaaf, yoo rakkoon si mudate, hin cabin; gara Rabbii kee deebi’i. Yoo karaa tokko cufame, karaa halaalaa biraa barbaadi. Yoo qalbiin kee dadhabe, du’aa fi zikriin Rabbii jabeessi.Rakkoon har’aa jireenya kee guutuu miti. Rahmanni Rabbii garuu bal’aa dha.Maddoota fi ragaaQur’aana — Suurat Al-Baqarah 2:286: Rabbiin nama humna isaa olitti hin dirqisiisu; aayahichas du’aa fi araarama of keessaa qaba. �Quran.com +1Sahiih Al-Bukhaarii 5641–5642: dadhabbii, dhukkuba, gadda, yaaddoo fi rakkoon Muslimatti dhufu sababaa cubbuu irraa haquu ta’uu danda’a. �SunnahQur’aana — Suurat Az-Zumar 39:53: rahmata Rabbii irraa abdii kutachuu dhiisuu irratti qajeelfama.XumuraJireenyi qormaata malee hin taatu. Garuu mu’minni qormaata keessatti Rabbii isaa argata. Rakkoon yeroo tokko nama dadhabsiisuu danda’a; garuu obsi, du’aan, tawakkulli fi abdii Rabbii qalbii isaa deebisanii jabeessu.Qur’aanni nu yaadachiisa:“Rabbiin lubbuu tokko humna ishee olitti hin dirqisiisu.”(Al-Baqarah 2:286) �Quran.comHadiisni Nabiyyii ﷺ immoo rakkoo fi gaddaan Muslimatti dhufu illee cubbuu irraa haquu akka danda’u nu barsiisa. �SunnahKanaaf, yoo rakkoon si mudate, hin cabin; gara Rabbii kee deebi’i. Yoo karaa tokko cufame, karaa halaalaa biraa barbaadi. Yoo qalbiin kee dadhabe, du’aa fi zikriin Rabbii jabeessi.Rakkoon har’aa jireenya kee guutuu miti. Rahmanni Rabbii garuu bal’aa dha.Maddoota fi ragaaQur’aana — Suurat Al-Baqarah 2:286: Rabbiin nama humna isaa olitti hin dirqisiisu; aayahichas du’aa fi araarama of keessaa qaba. �Quran.com +1Sahiih Al-Bukhaarii 5641–5642: dadhabbii, dhukkuba, gadda, yaaddoo fi rakkoon Muslimatti dhufu sababaa cubbuu irraa haquu ta’uu danda’a. �SunnahQur’aana — Suurat Az-Zumar 39:53: rahmata Rabbii irraa abdii kutachuu dhiisuu irratti qajeelfama.